هندسهٴ غيراقليدسي از سوي ديگر، مانند موارد بسيار ديگر مرهون خردمندي اقليدس است.
صرفنظر از برخي معلومات فيثاغوري غيرقابل تاريخگذاري، اقليدس قديمترين قضاياي مربوط به نظريهٴ اعداد، مخصوصاً وجود بينهايت عدد اول را كشف كرد، و اين را كه اگر
عدد اول باشد
عدد كامل است.
اصول اساسي نورشناخت هندسي، انتشار نور در خط مستقيم، و قوانين بازتابش (انعكاس) مربوط به اوست.
آريستولوس
آريستولوس1 در آغاز قرن در اسكندريه برآمد. او منجم بود و به گفتهٴ بطليموس، آريستولوس و تيموخاريس، كه در همان ايام در اسكندريه كار ميكردند، تقريباً تنها منجماني بودند كه پيش از هيپارخوس، به رصد علمي ستارگان پرداخته بودند. رصدهاي آريستولوس كمتر و غيردقيقتر از رصدهاي تيموخاريس بود. آنان زاويهٴ ميل عَيّوق2 و سه ستارهٴ دم دب اكبر را ذكر كردهاند.
تيموخاريس
تيموخاريس3 در آغاز قرن در اسكندريه برآمد. اندازهگيريهاي تيموخاريس مخصوصاً براي هيپارخوس، در زمينهٴ تعيين تقديم اعتدالين مفيد بوده است.
آريستارخوس
آريستارخوس4 ساموسي در حدود 280 برآمد. او رياضيدان، و شاگرد استراتون كوسي بود. او رصدي از انقلاب صيفي در 281 - 280 انجام داد. او گردش شبانهروزي زمين را به گرد محورش دريافت، و نخستين كسي بود كه فرضيهٴ خورشيدمركزي را عرضه كرد. به منظور وفق دادن بيحركتي ظاهري ثوابت و حركت زمين به گرد خورشيد، او فرض كرد كه فلك ثوابت بهطور غيرقابل قياس بزرگتر از فلك حاوي مدار زمين است. بدين ترتيب، او عالم را بهطور غيرقابل قياسي بزرگتر از پيشينيان خود دانست. در تنها رسالهٴ به جاي ماندهٴ او راجع به اندازهها و فواصل خورشيد و ماه، او براي اين اندازهگيريها روش علمي ارائه ميدهد. اين رساله نيز داراي فوايد علمي زيادي است، زيرا حاوي محاسبهٴ نسبتهايي است كه در واقع نسبتهاي مثلثاتي است.
آريستولوس
روز به محاسبهٴ
روزهٴكاليپوس از سال شمسي افزود، او طول